Foto: JFabra

Esta semana atopamos máis un exemplo de maltrato animal. Desta vez, feita nas instalacións do Cirkus Kaos instalado no concello de Mos. A pesar de contar cun repertorio variado de malabaristas e pallasos, é un dos circos que se resiste a abandonar a utilización de animais. Animais forzados a vivir en condicións aberrantes para a súa natureza e adestrados para desenvolver actividades antinaturais para o lecer dos humanos. O caso dos leóns é paradigmático, en lugar de estar na sabana africana terán que soportar en gaiolas minúsculas as xélidas noites desta semana.

As administracións locais, detentoras da potestade para conceder aos circos a autorización de instalación, deben recapacitar sobre as eventuais vantaxes da realización deste tipo de exhibicións no territorio que administran. Os cativos, que son xeralmente o público maioritario, reciben unha versión terxiversada e falsa dos animais, feito que resulta de todo antipedagóxico e moi distante dunha educación ambiental que ensine a observar, comprender, respectar e amar as demais formas de vida.
Os animais non humanos son seres vivos con necesidades, sentimentos e capacidade de sufrimento, non obxectos para o noso uso e divertimento. Mais certos sectores da sociedade néganse a aceptar que son seres dotados de sensibilidade, non só física senón tamén psíquica.

“Verdegaia entende que a sociedade non ten dereito a facer sufrir innecesariamente a outro seres vivos ”

Verdegaia entende que a sociedade non ten dereito a facer sufrir innecesariamente a outros seres vivos e urxe o recoñecemento de determinados dereitos a todos os animais non humanos. Deste modo vimos de presentar, no rexistro do concello de Mos, unha proposta de moción para que a vila se declare “Vila amiga dos animais” e non volva a promover nin apoiar circos que utilicen animais.

Autoría: Verdegaia Vigo

Dentro da sempiterna batalla entre o Concello de Vigo e a Xunta, ambos rexeitan aumentar os fondos que achegan para a implantación do transporte metropolitano. Actitude inxustificable cando o valor en discordia é irrisorio se comparado con as subvencións que o concello de Vigo destina a compañías aéreas ou as subvencións que a Xunta destina ás concesionarias de autoestradas, ambas orientadas a promover o uso de vehículos altamente contaminantes.
En Verdegaia consideramos que a promoción do transporte colectivo é unha peza fundamental para diminuír o consumo dos combustíbeis fósiles, polo que queremos achegar o noso gran de area mediante un proxecto que até agora ningunha administración se preocupou en elaborar.

“Xa podes atopar resumida nun só sitio toda a información sobre os diferentes transportes (bus, barco e tren) que comunican Vigo coas comarcas veciñas”

Dende hoxe pódese atopar resumida nun so sitio (verdegaia.org) toda a información sobre os diferentes medios de transporte (bus, barco e tren) que comunican Vigo coas comarcas veciñas (Morrazo, Pontevedra, Louriña, Condado, Baixo Miño e Val Miñor). Permite a consulta dos horarios de saída e chegada, dos horarios de pasaxe polas principais paradas e obter información sobre as diversas posibilidades de intermodalidade, é dicir, de combinación de diferentes medios de transporte.
Deste modo tentamos solucionar o baleiro informativo que existe ao redor do transporte interurbano na cidade de Vigo. A maioría da poboación descoñece que entre Vigo e O Porriño hai 62 conexións diarias ou que entre Vigo e Pontevedra hai 59. O problema está no caos que se foi producindo ao longo dos anos en que se lle permitiu a cada concesionaria adaptar as frecuencias a medida do seu propio interese. Así chegamos a unha situación na que ao cidadán non se lle presenta unha opción de transporte colectivo clara e ordenada senón unha serie de servizos desconexos, caros e lentos.
Transmítese polo tanto unha imaxe de descoordinación e inseguridade que leva a unha realidade incómoda: a meirande parte dos pasaxeiros dos transportes colectivos utilízaos por non dispoñer de coche ou moto. Tal como reflicte unha enquisa realizada por Vitrasa en 2011, na que preguntados polo motivo que os levaba a utilizar o bus, o 70% dos usuarios do servizo contestou que se debía a que non tiñan coche.

“Ponteslava”: Rat Monstreux

É por iso que instamos ao concello de Vigo e á Xunta para que a implantación do transporte metropolitano non se limite á creación do billete único (imprescindible para permitir transbordos), e que estableza unha coordinación entre todos os medios de transporte de modo a que estean adaptados ás necesidades reais das persoas.

“Instamos ao Concello de Vigo e a Xunta a que implanten a coordinación entre todos os medios de transporte”

Aproveitamos para recordar as principais eivas que calquera usuario de barco, bus ou tren detecta na area de Vigo:
– Unha estación de buses que non ofrece asento nas plataformas levando a que os pasaxeiros se teñan que sentar no chan ou nas escaleiras, que presenta equipamentos avariados e non dispón de paneis informativos en condicións.
– Unha estación marítima que utiliza como punto de embarque un peirao afastado da estación marítima e da parada de bus urbano, obrigando os pasaxeiros a percorrer unha distancia innecesaria e incómoda á intemperie.
– Descoordinación horaria dos buses urbanos cos medios de transporte interurbano, obrigando os pasaxeiros a prolongados períodos de espera para poder combinalos
– Desinterese de todas as administracións pola creación dun servizo de tren de proximidade simplemente aproveitando a infraestrutura da “Y invertida” Vigo-Pontevedra-Tui con centro en Redondela.
– Debate anacrónico sobre se a futura estación de Urzáiz debe acoller unha terminal de buses. É fundamental garantir unha estación intermodal e dende a cal exista un servizo de lanzadeiras de bus urbano aos principais puntos de afluencia da cidade así como á estación marítima.

“A soberanía alimentar presentase como unha alternativa para as persoas que queren ficar no rural dunha forma digna”

A Soberanía alimentar preséntase como unha alternativa para as persoas que deciden ficar no rural dunha forma digna, fronte a un modelo que orienta o rural ao subdesenvolvemento mediante o desmantelamento dos servizos públicos e a desaparición da cultura labrega, e que levou en 2008 a que por primeira vez a poboación urbana do planeta superara á rural.

A Soberanía alimentar promove o dereito a decidir que alimentos producir e consumir, a convicción de que se pode vivir sen devorar o planeta e de que é posible acabar coa fame e a desnutrición superando o industrialismo. Promove tamén a recuperación de modos de produción máis respectuosos coa contorna natural e social, mediante a adaptación da produción aos ciclos naturais, o respecto polas condicións de traballo e o facilitar o acceso de toda a poboación aos alimentos.

“A nosa capacidade de decidir que producimos e consumimos é cada día menor”

A Galiza, como parte da minoría global privilexiada, non padece problemas de abastecemento de alimentos para a súa poboación, pero non por iso goza de Soberanía alimentar. A nosa capacidade para decidir os alimentos que producimos e consumimos é cada vez menor, porque o noso rural esmorece; porque estamos a desertizar a nosa terra, ríos e mar; e porque dependemos do sistema industrial. Ao mesmo tempo, somos fonte de erosión da Soberanía Alimentar doutros pobos polo que só avanzando na nosa propia Soberanía Alimentar construiremos unha Galiza cun rural vivo, ecoloxicamente sustentábel, socialmente xusta e compatíbel coa dos demais pobos do mundo.

Autoría Verdegaia.

Hai casos nos que o coche presenta claras vantaxes, como cando nos desprazamos a lugares remotos ou transportamos cargas demasiado pesadas, pero tamén é certo que moitos outros desprazamentos son perfectamente viábeis se empregamos medios dos que moitas veces desprezamos o seu potencial. Vexamos o caso concreto dun desprazamento moi común entre a poboación do Morrazo: Povisa (Vigo) – Porta do Sol – Cangas.

Coincidindo coa Semana europea da mobilidade, Verdegaia realizou, nunha solleira tarde dun mércores, unha comparativa interurbana de medios de transporte que permitiu analizar diversas variables segundo o medio utilizado: coche, bus, andar+barco ou bici+barco.

Unha rápida análise da táboa permite concluír que:

• A pesar das constantes medidas promotoras do que é obxecto (investimento en vías de alta capacidade ou eliminación da peaxe en Rande), o automóbil non conseguiu rematar o traxecto en primeiro lugar. Emitiu máis gases á atmosfera, xerou máis ruído e necesitou 68 minutos fronte aos 51 da intermodalidade barco+bici.
• A ausencia de medidas incentivadoras da intermodalidade ficou patente no cobro polo transporte da bici no barco, retirando competitividade a este modo de transporte.
• A inexistencia dun transporte metropolitano levou a que a combinación de bus urbano co bus interurbano fose a máis cara (ter que mercar dous billetes) e a máis lenta (falta de coordinación entre ambas concesionarias).
• O desprazamento a pé+barco foi o máis barato, o máis san xunto coa bici e tardouse practicamente o mesmo có desprazamento en coche.

“Nada se fixo para evitar que o billete de barco subise máis do 20% dende 2009”

A ría de Vigo ofrece enormes posibilidades aos que vivimos na súa bisbarra. En materia
de mobilidade permítenos aproveitar un medio de transporte pouco común e que organizado racionalmente ofrece enormes vantaxes sobre o caduco modelo centrado no coche/moto. Terá sentido seguir destinando o erario público a subvencionar a peaxe de Rande ou a (mal)gastar 60 millóns no desdobramento do corredor do Morrazo, cando simultaneamente nada se fai para evitar que o billete de barco subise máis do 20% dende 2009?

Autoría Verdegaia.

Política enerxética da UE.

– Discurso oficial.

O  obxectivo da UE “20-20-20”, que promove acadar en 2020 unha diminución do 20% na emisión dos gases de efecto estufa (GEE), mellorar a eficiencia enerxética nun 20% e que as enerxías renovábeis xeren 20% do total da enerxía, non é máis que un lavado de cara verde que non se reflicte nas políticas que adopta na realidade.

– Na realidade.

• Promoción da enerxía nuclear no mix enerxético.
• Subvencións a sectores altamente consumidores de enerxía como a automoción ou a aviación.
• Sistema de Comercio de Emisións dos GEE, transmitindo que todo se pode mercantilizar e que o investimento en vez de procurar a redución no consumo debe utilizarse para mercar o dereito a consumir e contaminar aínda máis.

Alternativas:

– Mix enerxético.

Cambio efectivo do mix enerxético, substituíndo as fontes de enerxía non renovábeis (petróleo, gas, nuclear) polas renovábeis (eólica, solar, mareomotriz), acompañado de medidas fiscais que reflictan o verdadeiro custe social e ambiental xerado por cada unha delas: contaminación, destrución de ecosistemas, desprazamento de pobos… O investimento nas renovábeis e a implantación de medidas que maximicen a eficiencia enerxética. Estes son sectores cunha elevada capacidade para crear postos de traballo e polo tanto son unha das saídas á actual crise capitalista.

–Suficiencia.

A política económica europea centrada no ciclo productivismo-consumismo xera un continuo aumento da demanda de enerxía, xustificando así a necesidade de contar coa enerxía nuclear ou os combustíbeis fóseis. Nunha sociedade que promova a suficiencia, a produción enerxética debe limitarse a satisfacer as reais necesidades das persoas e non as de sectores e intereses alleos á cidadanía.

–Soberanía enerxética.

A dependencia dos combustíbeis fóseis anula a soberanía enerxética e conduce a tensións xeopolíticas xeradoras de guerras e miseria. Fronte á rede europea de enerxía cumpre orientar a produción enerxética ás necesidades de cada pobo camiñando así cara ao autoabastecemento. As enerxías renovábeis teñen aquí unha importante vantaxe comparativa xa que practicamente en calquera comarca se pode aproveitar a enerxía do vento, do Sol ou das mareas, permitindo unha efectiva descentralización e achegar o local de produción ao local de consumo. Verdegaia. Ilsutración Peri.http://periantio.blogspot.com

Pero o uso da bici supón algo máis, algo que a miúdo pasa desapercibido incluso para os que a utilizamos acotío: é un símbolo de resistencia e de rebeldía que confirma como moitas veces as alternativas están ao noso alcance.

Tal como representou en finais do séc. XIX, cando foi unha icona da liberación feminina ao posibilitar ás mulleres unha liberdade de movemento e de afirmación persoal que a sociedade de entón teimaba en impedirlles, a bicicleta volve a representar no presente o mesmo ideal de emancipación. É un claro exemplo da filosofía DIY (faino ti mesmo), promovendo que o individuo e a súa comunidade sexan capaces de xerar os recursos que necesitan, podendo así desengancharse aos poucos do modelo consumista.

“Gozar do aire na cara mentres te das conta de que a única enerxía necesaria para desprazarte depende de un mesmo é unha experiencia única e emancipadora do capitalismo.”

Gozar do aire na cara mentres te das conta de que a única enerxía necesaria para desprazarte depende de un mesmo é unha experiencia única e emancipadora do capitalismo. Persegue unha soberanía enerxética e rexeita depender/colaborar da industria do petróleo. Algo semellante ocorre cos repostos: cada vez hai máis talleres autoxestionados de bicicletas que mediante a partilla de coñecementos e habilidades dinamizan a recuperación e reutilización de pezas permitindo prolongar case indefinidamente a vida útil dunha bici.

Nunha sociedade obstinada co individualismo, a competitividade e a visión cortopracista como método para triunfar na vida, a bici representa todo o contrario. Como paradigma do movemento slow asocia lentitude con equilibrio, é dicir, actuar con rapidez cando as circunstancias o esixan pero dar unha oportunidade ao paseniño. Prestar atención aos pequenos detalles, ás actividades centradas nas persoas ou recuperar o pracer de camiñar ou ir en bicicleta, en definitiva axustar o ritmo de vida aos ciclos naturais e non aos dos mercados.

Está claro que só accións colectivas producirán mudanzas sociais de relevancia pero estas só serán posíbeis se son acompañadas de pequenas accións individuais que pouco a pouco nos permitan depender menos dun sistema que insiste en orientarnos por un camiño que non queremos seguir.

Autoría: Verdegaia Vigo.

Foto: Lau

“Non nos enganemos: a resposta á crise ambiental á que nos enfrontamos non pode vir a través de pequenas modificacións que reparen os “pequenos desaxustes” do modelo actual”

Atopámonos fronte a obrigada necesidade de mudar a nosa forma de relacionarnos, entre nós e coa natureza. Un proceso de cambio que ten que ser tamén un proceso colectivo de aprendizaxe no que a Educación Ambiental xogue un papel protagonista.

Probabelmente, estas dúas palabras, “Educación Ambiental”, lles soen bastante; en realidade, dende hai máis de 30 anos se veñen desenvolvendo distintas iniciativas con este nome, con distintos públicos e en distintos ámbitos. Mais, cabería facerse cando menos, unha pregunta: cal é o papel que está a xogar a Educación Ambiental que se está a desenvolver na actualidade?

No último estudo da Sociedade Galega de Educación Ambiental sobre a situación da Educación Ambiental en Galiza esta se caracterizaba como actividades puntuais onde se identifica exclusivamente medio ambiente con natureza, destinadas principalmente á infancia e que se asocia coa transmisión de coñecementos sobre medio ambiente ou sobre hábitos utilitaristas, como por exemplo, a separación de residuos. Isto é, unha Educación Ambiental paliativa…

Non nos enganemos: a resposta á crise ambiental á que nos enfrontamos non pode vir a través de pequenas modificacións que reparen os “pequenos desaxustes” do modelo actual de desenvolvemento. Máis aínda, a promoción de iniciativas e actividades nesta liña pode erixirse, non só como unha forma de perpetuar o modelo socioeconómico imperante, senón como un perigoso velo que nos achegue a unha maior velocidade ao colapso socioambiental sen que nos poidamos ou queiramos decatar.

En contraposición, en Verdegaia defendemos unha Educación Ambiental ecoloxista que, como práctica social crítica impulse unha Participación Real e capacite para a transformación social como resposta á crise ambiental. Unha Educación Ambiental que permita mudar os lentes cos que vemos o mundo para realizar unha fonda revisión que permita indagar por onde deben cambiar os procesos económicos e sociais para ser
compatibles cos ciclos naturais.

Autor Miguel Pardellas Santiago, socio de Verdegaia

Os sistemas educativos ben pouco fixeron para evitar que no futuro as crianzas poidan romper coa destrutiva tendencia; ao contrario, alentaron esta demencia cumprindo coa súa principal función: crear instrumentos ao servizo do Estado (invento que obedece as consignas dos mercados). Aceptada a evidencia de que o ensino estruturado é unha fábrica de autómatas sen alma e que o Estado traidor é o peor inimigo da democracia, fica algunha opción para evitar que as futuras xeracións sexan carne de consumo? Dende logo que si. Vémolo, se queremos e desgraciadamente, por mor da crise económica e alí onde a non sociedade da demencia non chegou coa súa ciencia desvirtuada da destrución.

Hai persoas dos chamados países enriquecidos que agora están en vías de regreso á humanidade porque aquí a crise europea golpeou forte e se levou os seus “soños” (pesadelos provocados polo consumismo) cun brusco espertar, o cal puxo a súa resiliencia e capacidade de adaptación a proba. Isto serviu para que o escenario de plástico do capitalismo (chamémolo ‘Matrix’) se derrubase e permitise ver outros camiños
posibles alén do sistema autodestrutor individualista: moedas sociais, renda básica, finanzas éticas, grupos de consumo, redes de troco, soberanía alimentar, permacultura, redución e reutilización, compostaxe, reconversión socioambiental, bioconstrución… Unha vez o individuo abandona ‘Matrix’ escomenza a ver o mundo de maneira social, dende a solidariedade, tendo en conta que as decisións colectivas polo ben común son as que verdadeiramente o achegan a esa paz na absoluta felicidade do animal bio-psico-social que somos.

Agora, debemos preguntarnos que mundo queremos legar: sociedade ou non sociedade. En Verdegaia apostamos claramente pola construción dunha sociedade e por iso defendemos un modelo educativo ecosocial.

Autor Verdegaia.

Foto Miriam do Roxo