En Abril de 2013 saía do prelo A Boia, revista de Contracultura dende a Ría, coa pretensión de, tal e como se dicía nas súas primeiras liñas, “converterse nun altofalante das voces e olladas que flotan na Ría de Vigo e a súa contorna, e que nos protexen desa enorme marea negra que o contamina todo: o capitalismo.” A Boia nacía como unha iniciativa de carácter crítico e independente dun proxecto máis amplo que é ECOAR))) que, daquela, situábase como un espazo de confluencia de colectivos e activistas nese mesmo marco xeográfico da Ría de Vigo.

A Boia é unha resposta á carestía de pluralidade e independencia dos medios de comunicación, locais e globais, que padecemos. Así pois, esta revista continuará, como dende a súa orixe, abrindo as canles precisas “para que cada persoa e colectivo achegue ao resto as súas ideas e propostas”, ao tempo que pretende xerar un espazo común de expresión e debate entre diferentes sensibilidades e puntos de vista sobre diversas temáticas.

Mes a mes, A Boia foi gañando novos espazos, colectivos e persoas, para conformar os seus primeiros 24 números. Durante esta primeira etapa da revista colaboraron máis de 80 autoras e autores individuais e 40 colectivos. A tirada mensual da revista oscilou entre os 150 e 220 exemplares, que se distribuiron en 30 locais de Vigo, Cangas, Moaña, Nigrán, Baiona, Gondomar e Pontevedra.

O proxecto asentouse ao tempo que ían aparecendo novas ideas e liñas de traballo. E xusto un ano máis tarde do noso nacemento A Boia era preseleccionada para os “Premios Luceira de Comunicación Social”. A estas alturas ECOAR))) xa empezaba a ser un proxecto moito máis grande e instalado, que empezaba a espallarse a outras latitudes e facía que houbera que encaixar este medio de comunicación en toda esa nova estrutura de enfoque global.

Así pois empezouse a ver a posibilidade de conducir esta ferramenta cara a unha nova etapa que lle permitira ser máis inmediata e diversa e que, ao tempo, servira de ponte cara a un novo instrumento de comunicación máis complexo. Pero disto xa falaremos en vindeiros tempos máis polo miúdo.

Empeza unha nova etapa, entón, d’A Boia que abandonará o formato papel, para dixitalizarse de xeito permanente durante esta nova etapa; e que contara con espazos moito máis dinámicos onde se poderán consultar todo tipo de temáticas e eventos. E onde,por suposto, as portas están sempre abertas para todas aquelas persoas e colectivos que queiran participar e achegar á cidadanía as alternativas, iniciativas e respostas sociais e culturais ao sistema actual.

E para rematar esta despedida a unha etapa e un saúdo a outra, A Boia agradece a todas as persoas e colectivos que dun ou doutro xeito participaron en que esta primeira etapa concluíse tan exitosamente (distribuidoras, escritoras, locais, lectoras, adquiridoras, maquetadoras, impresora,…). A todas vós… Moitas grazas!! Esperamos seguir contando convosco nesta nova etapa axudándonos a mellorar a revista e, sobre todo, a conformar unha ferramenta coa que os colectivos e persoas poidan construír un discurso e unha cultura a través dunha ollada crítica en busca dunha cidadanía activa, responsable e comprometida.

Seguimos aboiando!!

Internet que se orixinou na década dos sesenta comezou a tomar protagonismo na nosa vida cotiá na segunda metade dos noventa e é hoxe en día unha ferramenta indispensable mesmo para as accións máis superfluas do día a día.
A súa capacidade para “invadir” case tódolos ámbitos das nosas vidas vén dada polo seu valor como ferramenta de comunicación entre calquera punto do globo e pola súa posibilidade de acceso ilimitado á información. Isto foi empurrando aos gobernos cara ao establecemento dunha lexislación que regulase o seu uso, a cal provoca  en moitas ocasións a vulneración de liberdade de expresión e da protección de datos e privacidade das persoas usuarias.
No artigo IV da “Declaración de dereitos de internet do senado español” (9-12-1999) pódese ler que “garantiranse o segredo das comunicacións electrónicas e a privacidade dos datos”. Mesma idea de base que se recolle no Pacto Internacional de Dereitos Civís e Políticos. Porén as informacións como as que indican que Facebook ou Myspace “entregan información relevante dos consumidores ás compañías de publicidade sen o consentimento do usuario”, amosan que na práctica os dereitos dixitais non son respectados polos gobernos e as grandes empresas.
Tendo en conta, que a venda datos privados move 100.000 millóns de dólares ao ano, segundo un estudio da consultora Roland Berger, faise patente a necesidade dunha reacción tanto a nivel individual coma colectiva, que denuncie como se esta a comercializar coas nosas informacións privadas. Expoñendo a quen comercia con dita información (Google, Facebook, Microsoft, Amazon…) quen a vende e quen está a mercala.
Cómpre informarnos e reeducarnos para non deixar na rede información sensible, e evitar expoñer á vista de todos datos cos que logo se poida comerciar. Así mesmo é importante compartir esta información con todos aqueles que poidamos, creando iniciativas por exemplo á hora de traballar en rede con ferramentas máis específicas que protexan os datos sensibles, ademais de denunciar abertamente o problema na procura dun marco que realmente defenda os nosos dereitos. Que internet siga sendo un espazo que horizontalice a sociedade ou que se converta nunha ferramenta máis dende a que consolidar unha sociedade inxusta depende de cada un e cada unha de nós.

3.500 millóns. Na actualidade, esa é a cifra que define o número de persoas que se atopan no planeta en situación de empobrecemento.

Hoxe vivimos nun mundo onde as diferencias sociais entre as persoas son cada vez maiores; exemplo claro disto é que as 85 persoas máis ricas do mundo posúen tanto patrimonio como eses 3.500 millóns. E cada día, por desgraza, esa situación aumenta.

O acugulamento de recursos, bens e servizos nunhas poucas mans; a privatización do común; o tratamento dos recursos públicos como unha despensa de onde se nutra o sector financeiro e multinacional; a consolidación de tratatados transnacionais (como o TTIP, o TISA ou o TPP) que blindan as actuación das grandes empresas mentres esnaquizan os dereitos das persoas e a natureza; a actuación da clase política como
representantes e membros das grandes empresas para facilitar os seus beneficios; ou o emprego das forzas de represión do estado como se fora a seguridade privada de todo ese entramado; son só algunhas das causas de que no planeta haxa 842 millóns de persoas sen suficiente alimento para cubrir as súas necesidades básicas, de que máis de 1.000 millóns de persoas non teñan acceso a auga potable ou que 2.400 millóns de persoas non sexan quen  de acceder a unha sanidade satisfactoria.

O capitalismo actúa como unha apisoadora que achaia o camiño das grandes corporacións pasando por riba de todo aquilo que atopa ao seu paso. O neoliberalismo e a globalización son un novo xeito de colonialismo onde os pobos, as persoas e o medioambiente son tratadas como mercadoría para colmar un imposible (e insaciable!) necesidade de crecemento continuo. Xérase así un escenario global onde os recursos, bens e servizos dos pobos e as persoas son usurpados pola forza, directa (paramilitares, guerra, forzas de represión,…) ou indirectamente (acordos transnacionais contra a vontade da poboación, cambio do marco legal,…) por grandes entramados corporativos.

Hoxe pois abandonamos a distinción entre “pobres” e “ricos” (que responsabiliza á persoas sen recursos da súa pobreza, como se dependera da vagancia ou de problemas intrínsecos) e falamos de “empobrecidos” e “enriquecidos”, pois a situación de pobreza é provocada por actores externos que adquiren eses recursos, bens e servizos a través do uso da forza.

Redacción.

Imbuídas como estamos nun escenario político no que se están a confrontar “unionistas e secesionistas´´ tanto no estado español coma no Reino Unido, non vai de máis intentar aclarar, na medida do posible, que é iso da soberanía dun pobo e en que conceptos e valores se sustentan. É curioso fitar o problema dende o punto de vista teórico; vivimos nos tempos dos nacionalismos, máis este concepto fica prácticamente inasequible a calquera análise de índole teórica.

Polo tanto existe, de xeito perenne, unha clara desproporción entre a importancia do nacionalismo e a reflexión teórica que se lle proporcionou. A causa esencial desta falla ha de buscarse na propia modernidade do termo, froito de cambios políticos, sociais e culturais propios do período decimonónico. Mais non só de nacionalismos vive o horizonte político; no bando contrario, e situado á dereita, a globalización económica, o neoliberalismo global, vai erosionando de xeito galopante as propias identidades culturais, ben certo que provocando respostas de reafirmación nacional nalgúns casos, mais a meirande parte das ocasións propicia que as culturas minoritarias, en clara desvantaxe de oportunidades, fiquen esquecidas no caixón de xastre da historia.

E é precisamente nesta pugna, nesta dialéctica constante nos tempos que nos tocou vivir, por iso convén abrir ben os ollos para analizar convenientemente os problemas que van xurdir.

Redacción.

Hoxe vivimos nun mundo no que a doutrina capitalista impón as súas normas e valores. As relacións que se establecen entre as sociedades e as persoas xéranse nun marco onde todo pode ser mercado e vendido.Un marco onde se entende que os coñecementos populares, os recursos naturais, as tradicións ou os dereitos dos pobos e as persoas, son unha mercancía máis á que se lle pode poñer un prezo. Enténdese, dende esa ollada retorcida, na que todo o existente pode ser privatizado e posuído e, polo tanto, pode ser obxecto de negocio por parte de quen lle pertenza.

Atopámonos pois cun marco onde a soberanía atópase desprazada do lexítimo cara ao ilexítimo.  Un marco que se estrutura a través de relacións nas que o colonialismo, a apropiación ilegal e a implantación de medidas en contra da vontade dos pobos e as persoas están á orde do día, para que unhas poucas empresas, países e persoas poidan vivir “por riba das súas posibilidades” a costa do resto. Hoxe empresas como Monsanto impoñen as súas sementes transxénicas mentres se prohiben os cultivos tradicionais transmitidos de xeración en xeración, estados como o de Israel seguen masacrando pobos (como Palestina) despois de máis de 60 anos para intentar impoñer a súa vontade, multinacionais como Chiquita Brands International (USA) en Colombia contratan paramilitares para apropiarse das terras indíxenas a través da intimidación e o asasinato,… Hoxe unhas poucas empresas e persoas poden apropiarse do que non é seu de calquera xeito, a través dun marco legal inexistente no que as autoridades miran para outro lado coas mans cheas de culpa e sangue!

E fronte a esta situación medran acotío milleiros de iniciativas que buscan xerar alternativas e resposta social, que ao tempo abren o camiño cara a unha sociedade máis xusta. Desta concepción é de onde parte a idea da soberanía actual. Unha soberanía que se constrúe a través da colaboración, o crecemento sostible, a redistribución da riqueza e o beneficio social e ecolóxico. Unha soberanía que ten como alicerces base a dignificación e a liberdade das persoas e os pobos. En definitiva, unha ferramenta coa que construír outro mundo é posible e necesaria.

Redacción.

Fotografías Adataberna.

De feito, un dos argumentos esgrimidos con teimosa frecuncia polos últimos Ministerios de Cultura do goberno do Estado español así como pola SGAE é a lapidaria ameaza de morte que persegue á cultura se non se lle pon freo á copia. Sen os dereitos de autoría, cánones dixitais, peches de páxinas de descargas, persecución policial de  cibernautas,etc…, as persoas autoras que produzan cultura morrerán irremediablemente de fame, devolvendo ó homo sapiens a un primitivo e perigoso estado precultural. Nembargantes a historia amosa precisamente ó contrario; foi coa entrada da imprenta (un fenómeno totalmente comparable a dixitalización das obras na era da world wide web), e a súa consecuente difusión, cando a cultura acadou os seus séculos dourados. De feito a nomenclatura peiorativa de “pirateria´´ agacha unha asimetría moi tendenciosa; mentres que o diálogo artístico entre os clásicos chámase estudo de fontes no eido académico, para a SGAE e referido as persoas autoras contemporáneas o mesmo vaivén tíldase de plaxio.

As mesmas persoas que diatriban contra a multiplicación de canles de difusión non o fan porque lles preocupe en exceso o declive cultural, senón porque se lles restrinxe a percepción dus ingresos que elas entenden como negocio. Nos pola nosa parte entendemos que un sistema cuxa continuidade depende da universalización da ignorancia para proveito privado é un sistema inmoral. Destruilo é sinxelamente un paso mais na longa historia da loita pola liberdade.

Redacción.

Ilustracións Skio

En moito, o transporte e a mobilidade son quen constitúen os fíos dese proceso denominado globalización que tece unha rede infinita na que todo o existente é susceptible de mercarse e venderse. A mobilidade e o transporte permiten soster que as persoas traballadoras vivan lonxe das fábricas e as consumidoras lonxe das grandes superficies comerciais, son quen axudan a que os bens percorran millóns de quilómetros cada día e quen, ao tempo, facilitan o desprazamento de millóns de persoas a diferentes puntos do planeta.

Así, na segunda metade do s. XX, a globalización implicou o inicio dun forte proceso de urbanización da sociedade que acabou por descontrolarse dende finais dos 70 e que trouxo consigo un modelo de transporte baseado no coche e nun alto consumo de combustibles fósiles.

Fronte a isto abrollan con forza unha fonda sensibilidade cos problemas ambientais e coas novas relacións laborais e sociais. Así pois xorden novos xeitos de entender a relación co medio urbano e con como construílo. Fronte ao hiperdesarrollismo xorden os sistemas de mobilidade apoiados no uso da bicicleta e o fomento do transporte público, nun deseño racional e sostible das áreas urbanas, no tratamento e na integración dos diferentes modos de transporte como un todo, etc.

Deste xeito, dende o último cuarto do s. XX, xorden cada vez máis tipos de loita que buscan reapropiarse do espazo e dos servizos públicos. Son novos xeitos de organización que buscan abrir liñas e espazos de racionalización e sustentabilidade a través de novos xeitos de actuación e de enfoque,  e que hoxe se traducen en iniciativas e organización colectiva para recuperar servizos e espazos que se sente que foron arrebatados.

Proba é o que está acontecendo coas estadísticas. O resultado de certas estadísticas que viñamos cumprimentando positivamente dende fai xeracións xa non son as desexables; incluso comezan a ser intranscendentes socialmente, mesmo absurdas. Por exemplo, as estadísticas do desemprego están perdendo valor; no comezo do 2014 diminuíu a taxa de paro, pero tamén o número de persoas con emprego e as horas de traballo; co cal, e aínda que o goberno insista en sacar unha lectura positiva, a cidadanía xa non atopa estas estadísticas de fiar.

Outra estadística que se está a quebrar é a da esperanza de vida no Estado español. Entre 2010 e 2012 a esperanza de vida das mulleres estancouse nos 85’5 anos, mentres que a dos homes apenas medrou dos 79’2 aos 79’5(1) , e incluso semella, dependendo das fontes, que puido diminuír (2), algo que non acontecía dende a Guerra Civil. Estes datos agrávanse se se ten en conta outra estadística relacionada, a da “esperanza de vida en boa saúde”, que xa claramente baixou entre o 2011 e o 2012 (os homes pasaron de ter 65,4 a ter 64,7 anos de boa saúde)(3).

As causas desta quebra son múltiples, pero as principais son o aumento da pobreza e o deterioro da sanidade do Estado español. Tal e como sinala un informe de Médicos do Mundo (4), a contrarreforma sanitaria excluíu a boa parte da cidadanía. Milleiros de persoas migrantes foron expulsadas do sistema sanitario, mentres que o repago farmacéutico dificulta, ou incluso impide, o tratamento das persoas enfermas coas rendas máis baixas. Ademais os custos da privatización da sanidade pública supoñen unha perda de eficiencia do sistema: os recursos financeiros son desviados dende as cuestións sanitarias cara as empresariais, coaxudando no deterioro dos servizos de prevención e atención médica, e na diminución da investigación. Esta contrarrevolución ten graves consecuencias en todos os ámbitos, dende as persoas enfermas e a súa familia (que non só teñen que padecer senón tamén, con “sorte”, enfrontarse a un dificultoso sistema mercantil e burocratizado) ata o conxunto da humanidade, xa que estas condicións precarias e excluíntes favorecen a aparición e propagación de enfermidades e o agravamento das súas consecuencias.

Tras xeracións de loita e sufrimento, á clase traballadora xa non lle queda nin aquel consolo, antigamente proxectado polas estadísticas, de que polo menos haberá unha boa, longa e saudable xubilación. Axiña, os políticos deixarán de manexar estas e outras estadística.

Nós, entre tanto seguiremos loitando pola sanidade pública, gratuíta e de calidade.

1 Datos do Instituto Español de Estadística.
2 Según a Memoria Socieconómica e Laboral 2012 do Consello Económico e Social, entre 2011 e 2012 a esperanza de vida das mulleres pasou do 84,97 a 84,72 anos e a dos homes de 79,16 a 79,01.
3 Datos do Instituto Español de Estadística.
4 “Dous anos de reforma sanitaria: máis vidas humanas en risco”

O ano 2010 foi o ano que se marcou a Unión Europea para rematar coa pobreza definitivamente en Europa, pero a chegada das políticas de recortes en dereitos xustificados a través da “crise” económica para pagar unha débeda ilexítima creada dende as elites económicas, fan camiñar aos cidadáns e cidadás do continente en dirección contraria. Europa hoxe conta con 125 millóns de persoas vivindo na pobreza (un 25% da poboación!) dos que 25 millóns son nenos e nenas,e onde se sitúan o 8,9% dos traballadores e traballadoras.

Pero a UE é cada vez máis determinante nas nosas vidas.  A Unión Europea vertébrase a través dun modelo de colonialismo económico que usurpa a soberanía aos estados a través medidas de aforro e recortes, afastando os órganos do poder popular e pousándoos no poder empresarial.Calcúlase que neste momento o 70% das leis polas que se rexen os estados membros teñen a súa orixe directa ou indirectamente na UE. De aí medidas como a modificación do artigo 135 da constitución española aprobada polo PP e o PSOE, o conflito do Tax Lease ou o conflito da cota coa frota pesqueira do cerco.

E perante esta situación a tensión social vai en aumento. Cada día que pasa as mobilizacións, iniciativas e protestas crecen en número e variedade. A organización popular medra buscando a construción doutra Europa que poña como centro de construción o social, o ecolóxico e a solidariedade entre os pobos e as persoas. Unha Europa que debe conducirse frontalmente contra o capitalismo e enfrontarse ao mesmo afastándose dos valores de competitividade, delegación das responsabilidades e beneficio e rendibilidade económica,  apostando por un modelo de colaboración, autoorganización e asunción da responsabilidade individual sobre o colectivo, o reparto equitativo da riqueza e a protección dos dereitos, as liberdades e a natureza!

Para que esto mudase foi preciso que un mar de sangue asolagara medio planeta. Hoxe en día, nas altas esferas gubernametais (en Madrid, en Bruselas,…) a palabra Fascismo é tabú. Se se dí, é como un vulgar insulto, ou, xa máis seriamente, referíndose a acontecementos do pasado. Na Unión Europea non preocupa o
“Fascismo” actual, se acaso o que preocupa é a “Xenofobia”, sempre a dos demáis paises, nunca a propia. A hipocresia do capitalismo é atroz.

Fascistas e xenocidas son os gobernos europeos, cando entroques de repartir a riqueza e apoiar a educación, adican recursos a reforzar as fronteiras e as forzas de represións. Fascista e criminal é a UE cando non se opoñen aos criminais de Amencer Dourado en Greza, ou apoia os de “Svoboda” en Ucrania. Fascista e hipócrita era a UE cando, saltándose os eus propios principios, discriminaba nas súas propias institucións aos migrantes de Bulgaria e Rumania. Indudablemente fascista e asesina é a actuación da Guardia Civil e o Ministerio de Interior español na praia de Ceuta, e noxentamente fascistas e antihumanas son as deportacións de xitanos en Francia e Italia.

O fascismo medra en Europa. A Fronte Nacional en Francia, Partido da Liberdade en Austria, Unidade Nacional Ataque en Bulgaria, Partido pola Liberdade en Holanda, Partido Popular en Suíza ou Partido do Progreso en Noruega, Amencer Dourado en Greza, “Svoboda” en Ucrania,… son partidos fascistas, declaradamente xenófobos, que aumentan seu poder coa complicidade doutros partidos da dereita parlamentaria, a indolencia de amplos sectores da cidadanía e o interese da oligarquía internacional, que prefire que os pobos se autodestrúan antes de que se revolvan contra ela.

Ante esta amenaza só falta que os defensores da xustiza e a liberdade nos unamos.

Hoxe máis que nunca:
acción antifascista!