Foto: Felixbernet

O imperio que durou mil anos, deixou unha Europa roma: Ducias de linguas e culturas desapareceron para sempre. Do xigantismo imperial pasouse a un feudalismo incrustado nunha relixión allea ao pobo, altamente organizada. Nos mil anos seguintes, no nome de Deus perpetráronse as maiores barbaridades, mentres os pequenos feudos confluían constituíndo os estados europeos modernos, a cuxa sombra medraron os bancos, regados coa prata e o ouro de América. Xa no século XX, apoiado nas tecnoloxías do discurso, o pensamento único ocupou o espazo que deixaba a unha fé cada vez máis desacreditada.
Hoxe o discurso é negocio. Tanta avidez por manipular a opinión e negar evidencias, resulta nun discurso imposible de crer para a maioría. Ábrese máis se cabe o campo ao librepensamento, á racionalidade colectiva, á acción en prol do ben común. É máis que necesario: os donos do mundo instrumentalizan aos gobernos e aos medios de comunicación, mentres perdemos os dereitos conquistados sobre millóns de mortes innecesarias.

“Hoxe en día o discurso é negocio. Da manipulación da opinión e a negar evidencias resulta un discurso imposible de crer para a maioría”

No estado español, rico en dirixentes expertos en ocultar, desgobernar e roubar, aparece un rapsoda con coleta desafiándoo todo. Moita xente sorrí ante a posibilidade de xogarlla aos falsos, que pola súa banda están a incorporar algúns dos os seus argumentos. Máis pouco valen os discursos no mercado internacional, rexido por outros valores: Grao, Petróleo, Minerais, Man de obra Barata, Capacidade Tecnolóxica, etc… Dos que este país é consumidor neto.
O discurso evoluciona: Ten un longo camiño ata chegar ás bases, ser significativo e operativo na tarea de asegurar a supervivencia da “macrotribu” na economía globalizada, e de repartir humildemente os esforzos e o pan entre os seus membros.

Autoría: Juan Pablo Forti

Nas frías augas do Norte de Escocia non habían tiburóns. Desembarcamos en Thurso, cheos de peixe. Cancelárase o bus, polo que tiven que tomar un taxi. O escocés que me levou cóntoume que o último rey de Escocia foi decapitado despois de firmar o tratado da unión con Inglaterra. Estaba convencido de que tal rey se chamaba Rob Roy McGregor. En realidade, Rob Roy foi un gandeiro estafado e encarcelado por un Lord, que saiu da prisión perdoado por Jorge I, gracias á novela de Dafoe que relataba a súas peripecias. A traición ocorreu a outro nivel: Inglaterra sobornou a todo o parlamento escocés para aprobar a unión dos parlamentos. Os impostos británicos causaban estragos e o pobo escocés revolvíase violentamente, tanto que 6 anos despois de firmar o tratado, a proposta de disolver a unión, no propio Westminster, non prosperou por 4 votos.

“As intrigas entre os poderosos de Escocia e Inglaterra seguen a ser actuais. Ainda nos anos 90, Tony Blair moveu secretamente a fronteira, tomando xacementos petroliferos para Inglaterra”

Así cheguei a Inverness, o portal das Highlands. Aquí foi a ultima batalla das guerras xacobitas, na que a aristocracia escocesa sacrificou aos seus vasalos apoiando a Carlos Estuardo nas súas pretensión ao trono inglés. O “taxista” cría que os escoceses morreran nesa batalla protexendo as súas terras do colonialismo inglés. As intrigas entre poderosos de ambalas dúas nacións seguen a ser actuais. Nos anos 90, Tony Blair moveu secretamente a fronteira entre Escocia e Inglaterra, tomando xacemetos petrolíferos. Como de costume, a prensa informa do que lles interesa e cando lles interesa aos que mandan de verdade: antes do referéndum falábase da exigüidade do petróleo escocés. Cando os resultados electorais decretaron a permanencia de Escocia no curral, comenzaron a chover novas de novos xacementos descubertos. Os mercados respiraron aliviados, a libra subiu coma a espuma. O petróleo move todo, e case todo se move en barcos.
No camiño á casa, fixen escala en Amsterdam. Coñecín alí a un soldador de Barreras, veciño de Cangas. Estaba contento, acababa de pechar contrato nos Países Baixos. Fai uns anos, Holanda denunciaba ante Bruxelas que España eximía de impostos aos seus asteleiros; o famoso tax-lease, vaia. A denuncia prosperou afundindo o sector, que hoxe é a sombra ( un 25%) de que foi. “Eu non me explico como os Holandeses logran pagarnos o dobre e manter os prezos competitivos. As subcontratas que fan os barcos son as mesmas que en Vigo, as técnicas idénticas, os obreiros os mesmos. Seica están fortemente subvencionados”, declara quen deixara o Morrazo por decisión dos tiburóns.

“Os medios están cheos de casos de corrupción… cheirame a cortina de fume. A crise ten raices máis profundas que a corrupción”

Isto deume que pensar na mobilidade de persoas, cartos e recursos. Pregunteime, de onde vén o ferro? Polo que atopei, gran parte do ferro que empregamos ven do Brasil. O estado de Pará é responsable do 50% das exportacións brasileiras, grazas á súa riqueza mineira. Mais tamén é dos máis pobres e desiguais. O mineral exportase apenas sen transformar e véndese ao prezo que marca o mercado. Igual que o peixe galego, vaia.
E así voltei a Vigo. Os medios non fan máis que denunciar asuntos de corrupción… Por fín, xa era hora! Mais confeso que tamén me cheira a cortina de fume. A crise ten raíces máis profundas que a corrupción. Queremos construír barcos ou deixar de contribuír activamente á destrución do Amazonas e das súas culturas? PODEMOS crear alternativas a este sistema que divide o mundo en países e persoas de 1ª, 2ª e 3ª?

Escultura do areoporto de Castellón

Foto: Sanbec

Confundir e distraer do que verdadeiramente importa, a xestión do común, pode facer máis dano que o roubo en si. De feito, a forza política herdeira do movemento indignado semella perder pulo cando se lle pregunta “como poderán”. Mudar as cousas, para repartir riqueza e xestionar recursos de xeito xusto e eficaz, sen demasiadas distraccións en siglas e bandeiras, é o desafío que, co tempo, TODOS podemos e DEBEMOS afrontar… Moito Choio!!!

Autoría: J. P. Forti

Foto: Ondrej Kloucek

As organizacións sociais levan miles de anos evolucionando, ao meu ver, a cabalo da conciencia colectiva da humanidade. Opino que no continuo humano non se atopan protagonistas desa historia, acaso referentes. Todas somos participantes. O sistema engloba mesmo aos que están na súa cima, camuflada entre títeres de cores diversas.

Occidente vive un proceso en que os estados perden poder fronte as transnacionais mentres os partidos tradicionais perden credibilidade ante sectores cada vez máis amplos. No estado  español o descontento cristalizou nun movemento que rapidamente tivo o seu reflexo no panorama electoral. Hoxe “os indignados” puxan con forza pola xestión do 50% do PIB controlado polo gasto público e mais polo acceso ao control da
xeración de regras de xogo.

A conquista da Moncloa pode ser unha arma de dobre fío, una trampa, un perigo que debemos afrontar, xuntas, conscientes dos cambios que queremos para estar millor, dándonos tempo para achegarnos e tomar boas decisións. No camiño do sentido común, seica seremos capaces de repartir o que hai e aproveitar o que temos, deixándonos tempo para disfrutar, sentir e comprender a vida e o noso rol nela, a nosa esencia.

“Os poderes fácticos son inmunes ao pulo electoral e ás presións sociais. Poden tumbar gobernos trasladando empresas, creando guerras, devaluando monedas ou activos bursátiles. ”

Mais, por desgraza, os poderes fácticos son inmunes ao pulo electoral e ás presións sociais. Poden tumbar gobernos trasladando empresas, creando guerras, devaluando monedas ou activos bursátiles. Mais non son inmunes ao consumo e podemos organizarnos. A alimentación, a enerxía, a educación, a sanidade, son áreas nas que xa hai asociacións de produtores e consumidores que escapan á lóxica capitalista.

Hoxe, degustando unha crema de landra e laranxa, uns amigos déronme un tríptico do seu proxecto: Fóra do Linde, produtores ecolóxicos. Aproveitar e valorizar os recursos locais é unha obviedade que non debemos obviar, outro punto de encontro
coa realidade e co outro. Pouco a pouco.

Os camiños son moitos, alta é a complexidade deste xogo no que todas temos un papel importante. Os diversos colectivos que se están a nuclear deben atopar o seu lugar para ser funcionais. Poden pasar tantas cousas… Ata pode que os donos do planeta decidan liberarse da súa carga! Sería mellor para eles, mais non se pode contar con iso. Hai que seguir, xuntas.

Juan Pablo Forti.

Hai xa varias ducias de ofertas a disposición dos ususarios na ferramenta web, mais de momento, o numero de transaccións é moi reducido. De feito, non é fácil o camiño de facer realidade este proxecto autoxestionado, que necesita dunha masa crítica de usuarios con certo grao de compromiso para comezar a funcionar eficazmente.

Dende os inicios, o grupo impulsor da Moeda Social do Val Miñor buscou precedentes, atopando no Puma, a moeda social do sevillán barrio do “Pumarejo”, o seu irmán maior, do que recive apoio e consello. Este proxecto, que conta con 800 usuarios e unha banca para convertir os pumas en euros e viceversa. O puma atravesa outra fase, na que se enfrontándo á dificultade de xestionar o volume grande de transaccións. Mais segue adiante, superando obstáculos. Basta con mudar o enfoque para entender os problemas que van xurdindo coma unha oportunidade para medrar e aprender.

O certo é que as moedas sociais  multiplícanse dende algúns anos a esta parte, cando menos por Europa. Millóns de cidadáns saíron as rúas para rexeitar os abusos da Troika, uns miles de valientes xa se están a animar a asumir o reto de mudar o seu mundo dentro das súas posibilidades. O descontento pode ser o cumbustible do motor do cambio social, a pedra filosofal que muda o chumbo no dourado metal.

“Non sei se chegará o día no que os cartos non sexan necesarios. Mais a todas nos iria mellor se fose ilegal lucrarse coa emisión de moeda ”

Non sei se chegará o día no que os cartos non sexan necesarios. Mais teño claro que todas iríamos millor se fose ilegal especular e lucrarse coa mera emisión de moeda, cobrando intereses esaxerados, moitos ceros porriba dos gastos de xestión. A moeda corrente é unha necesidade das persoas e das economías dos pobos.A existencia das moedas sociais así o demostra.

Juan Pablo Forti.

O ser humano hoxe aprópiase de máis da metade da produción anual de biomasa. “Onde está o límite ao seu crecemento?”, pregúntase Alan Weisman no seu último libro, no que investiga a distribución da “superpoboación” nun planeta que se converte en campo de batalla polos recursos. Cita por exemplo, o caso dos recursos hídricos de Gaza e Cisjordania, únicos da contorna sen esgotar. Os territorios baixo control de Israel, teñen capacidade para soster a 3 millóns de persoas, mais xa son 12. Necesitan máis auga da que dispoñen, e as súas reservas esgótanse, como as do petróleo no planeta.

Cando Sadam era dos nosos e quería roubarlle o ouro negro a Irán, o monarca iraní pedía ás mulleres que tivesen fillos para repoboar o país. Estas responderon. Dez anos máis tarde, un membro do goberno alertou da incapacidade da súa economía para empregar a tanta xuventude. Iniciáronse entón políticas de control da natalidade, baseadas na educación e na distribución de anticonceptivos. Resultaron, e hoxe Irán ten crecemento cero.  Conseguírono antes que os chinos, coas súas violentas imposicións.

Non hai paz sen control demográfico. Disque o teito da poboación humana oscila entre 2 e 5 millardos, segúndo querencias, e as tecnoloxías das que dispoñamos. Precisamente, escoitei dun físico nuclear iraní, chamado Mehran T. Keshe, formado en Francia nos anos setenta e que ao parecer desenvolveu unha teoría da unificación magnética e gravitatoria baseada na interacción entre materia, antimateria e materia escura. Este home di estar perseguido e liberou por tanto as patentes dos seus inventos, disponibles xa para todos: mecanismos antigravitarios, naves espaciais, reactores de enerxía ilimitada, curación de moitas enfermidades… será verdade?

“Antes ben, é necesario tal desenvolvemento tecnoloxíco? Hoxe xa podemos repartir o que hai, ser felices, tomar colectivamente o camiño da paz e da sostibilidade…”

Antes ben, é necesario? Hoxe xa podemos repartir o que hai, ser felices, tomar colectivamente o camiño da paz e da sostibilidade… O asunto mete medo! Unhas poucas “superfamilias” parecen decidir o destino de todo o planeta, controlando a alquimia financieira, medios de produción, mecanismos demócraticos e exércitos… os resultados á vista están. De qué serán capaces con todos aqueles superpoderes tecnolóxicos, que tentarían posuir? Mellor iríamos todos se traballasen máis a decencia, a consciencia, e por que non, o amor.

Juan Pablo Forti

Foto: Zuhair Ahmad

De vivirmos nunha democracia, entendida coma un sistema político evoluído, no que o conxunto da sociedade ostenta este poder, poderíamos decidir, por exemplo, como investir os fondos públicos. De ser así, cando menos un cuarto da poboación activa española en paro e con severo risco de exclusión, de feito xa sen dereito á sanidade publica, probablemente apostaría pola renda básica.

Para facernos unha idea, unha renda básica de 500 euros mensuais, para cada un dos 5 millóns de parados do estado, custaría uns 30 millardos (miles de millóns) anuais, aproximadamente un 7% do Gasto Público e un 3% do PIB. Esta inversión reflectiríase nun incremento do consumo, e por tanto, dos ingresos por impostos indirectos. Ademais a cuantía sería menor que por exemplo, a do rescate á banca. Isto non é garantía de viabilidade, mais a necesidade dunha solución a curto prazo para millóns de persoas, esixe preguntarse como facer sostible esta inversión, ou cando menos, atractiva e aceptable para a maioría…. A quen lle gusta vivir da esmola?

“A renda básica, pode funcionar como un potente dinamizador humano e económico, fortalecendo o tecido social, axudando a crear riqueza
aproveitando os recursos dispoñibles.”

Non ten por que selo. Este salario básico pode ser en cambio, a xusta retribución a un traballo social, ambiental, humano, formacional ou do tipo que sexa. Máis aínda, este traballo pode ser proposto dende a propia base da sociedade, en función das súas necesidades. Así, a renda básica, en sintonía coas necesidades e oportunidades locais de desenvolvemento, formuladas de xeito participativo, pode funcionar como un potente dinamizador humano e económico, fortalecendo o tecido social, axudando a crear riqueza aproveitando os recursos dispoñibles, e cubrindo os ocos que deixa o afán de lucro que move o mundo.

Por outra banda, a súa similitude cun banco de tempo, bens e servizos a escala estatal, podería alumear os primeiros pasos cara a creación dun vehículo de intercambio de bens e servizos; unha moeda publica e social; nos que a especulación, o fraude, a usura e a estafa, se visen felizmente reducidos a súa minimísima expresión.

De vivirmos nunha Democracia Real, posiblemente atopásemos solucións efectivas aos problemas de reparto da riqueza e do traballo, entre outros. Non teño dúbidas ao respecto. Ogallá vivamos para vivila.

Juan Pablo Forti

Claro que de todo isto non sabían nada os labregos colombianos, que fan o que levan séculos facendo: reservar parte da súa produción para sementar a vindeira colleita. O goberno colombiano actuou en consecuencia, acudindo con maquinaria pesada e coa forza policial a Campoalegre, destruíndo ademais 77. 000 kilos de semente. Labregos e secadores de gran, hoxe na ruína e na ilegalidade, saíron á rúa a protestar. O  estudiantado, os traballadores sanitarios, os transportistas e outros sectores apoiaron as súas reivindicacions. O goberno disipou as manifestacións a tiros nun país que leva semanas de folga e ducias de líderes populares mortos; entrementres as FARC retomaron as armas. De todo isto soubemos grazas á cooperación sueca con fondos europeos. Seica estas noticias non interesan ás multinacionais da distracción masiva.

Tampouco interesa informar de como aquí en Galiza a xente de Quilmas resiste ao avance das piscifactorías, que contaminan o mar onde marisquearon dende sempre. A oposición destes veciños é efectiva, rendible e coordinada: crearon unha cooperativa para traballar as terras que os criadores de peixe pretendían mercar para ampliar o seu negocio.

“O lume provocado que arrasou máis de dúas mil hectáreas destruíu tamén este proxecto cooperativo de Quilmas, e abriu as portas á especulación co Pindo.”

O lume provocado que arrasou máis de dúas mil hectáreas destruíu tamén este proxecto cooperativo, e abriu as portas á especulación co Pindo, rico en diversos minerais. Non sorprendería que a Xunta conceda permisos de explotacións dos mesmos á empresas estranxeiras, coma fixo en Corcoesto.

Os estados non nos representan, os mass-media non nos informan. Aínda así, neste século que empeza escuro coma o ouro negro, hai esperanza mentres aqueles que aínda teñen algo que defender se organicen e sinalen a ruta para os pobos: vivir en harmonía co entorno e repartir solidariamente o traballo e os recursos.

Mais a esperanza pode ser amarga se ninguén acude á chamada.

Autor Juan Pablo Forti.

“Os recortes efectivamente traducíronse nunha caída da inversión por alumno superior ao 25% nos últimos catro anos.”

Os recortes efectivamente traducíronse nunha caída da inversión por alumno superior ao 25% nos últimos catro anos: 80.000 profesores menos e un incremento dun 20% no número de alumnos por clase, entre outras perdas de calidade e prestacións. O máis curioso é que no citado informe se expresa que no Estado, por cada euro que se inviste na Educación Secundaria superior, obtense un retorno de 3,9 euros.

Fallan os cartos para o máis básico e rendible, e sobran para outros mesteres. O presuposto do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte é duns 3.716 millóns, mais as 50 empresas (as de sempre) máis subvencionadas neste ano levaron 573 millóns de euros. Só a minaría chupou 112 millóns de euros, pouco menos que o que levan todas as Universidades do Estado. Mais isto é pouco comparado coas axudas á industria  armamentística, que reciben o seu cacho do pastel a través de fondos non contabilizados nos PSG; de feito, nos últimos anos, as partidas destinadas a defensa son as únicas á alza. As 9 maiores empresas de armas recibiron encubertamente 2300 millóns dende o 2007 e o Estado ten asinados contratos para a compra de armas por valor de 30.000 millóns de euros nos próximos anos. É probable que o monto total do gasto militar encuberto se aproxime ao rescate da banca, mesmo que se dea o caso de que esteamos pagando ás empresas para fabricar armas e aos bancos para mercalas!

Neste mundo globalizado, as cifras non menten: empregamos os nosos recursos para exercer un dominio militar que nos permita consumir máis enerxía e recursos que outros países. Esquecemos o compromiso coa terra e co igual.

Este ano pecharon en Galicia 21 escolas rurais, e nenos de 3 anos fan 90 minutos de autobús cada día para escolarizarse. O despoboado rural arde no verao mentres a miles de quilómetros explotamos bombas para seguir obtendo ouro negro, a base que sustenta toda esta tolemia.

Autor Juan Pablo Forti

“Segundo un informe do CSIC, a produtividade na plataforma galega ven descendendo nas derradeiras décadas; un 40% dende os anos 50 ata a actualidade.”

Queimando petróleo conseguimos mudar o clima de xeito inexorable e impredicible, e tamén multiplicamos a nosa capacidade de incidir na biosfera dun xeito mesurable. As frotas pesqueiras, movidas polo gasóleo multiplicaron a súa capacidade de extracción, e pronto a inmensidade do mar fíxosenos pequena; un 70% dos caladoiros europeos están sobreexplotados e o ecosistema mariño altamente degradado e contaminado. Chégase ao punto de que os poucos lugares aínda ricos soportan un esforzo pesqueiro tal que en centos de millas cadradas os buques literalmente pelexan polo territorio. É habitual que os arrastreiros leven por diante centos de aparellos de enmalle sen consecuencias.

Un mariñeiro galego fai 30 ou 40 anos podía facerse unha casa co soldo de dous anos e hoxe pode pasar toda a vida sen rematar de pagar a hipoteca. O esgotamento dos caladoiros e o continuo incremento do prezo do petróleo, que hoxe acada un terzo da venda das capturas, fan diminuír a marxe do beneficio. Miles de familias viven da pesca en Europa, polo que a súa sustentabilidade é crucial. Facer isto posible implica necesariamente internalizar os custes, é dicir, que o extractor primario (mal chamado produtor) venda o peixe a un prezo que permita cubrir os custes de coidar os recursos e respectar as persoas. Mais isto non é o que ocorre: os extractores venden o peixe ao prezo que os intermediarios decidan pagar, pois precisan desesperadamente a liquidez para encher o depósito, arranxar o barco e saír ao mar. Para máis inri dáse o paradoxo de que o prezo do peixe sube no super, mais baixa na primeira venda: a pescada que pagamos a 14 euros o quilo vendeuse a 2,5.Nestes tempos, estase a reformular a PPC (Política Pesqueira Común) e en moitos aspectos supón un avance en para a sustentabilidade, aínda que moitas normativas non sexan aceptadas polo sector pesqueiro, que non tivo opción a participar no proceso. Tampouco se mira intento algún por regular o abuso por parte dos intermediarios, nin se fala de internalizar os custes para unha explotación sostible.

“O esgotamento dos caladoiros e o continuo incremento do prezo do petróleo, que hoxe acada un terzo da venda das capturas, fan diminuír a marxe do beneficio.”

O que si se está a potenciar coas novas políticas da UE son as ‘reservas mariñas’. Esta é unha figura na que os “produtores” locais son os responsables da xestión dos recursos dun área determinada. Nestas áreas se fomenta o cooperativismo e a venda directa ao consumidor, incrementando a marxe a axudando ao mariñeiro a cobrar un prezo xusto polo seu traballo.

En Galicia temos dúas reservas mariñas, Lira e Cedeira, e cos seus atrancos, van funcionando. A Fundación Lonxanet encárgase de vender “on-line” unha parte desta produción. Probablemente a pesca industrial teña que aprender deste tipo de emprendementos: se os armadores foran quen de pórse de acordo, pactar prezos de venda xustos e quendas de explotación para asegurar a estabilidade dos stocks poderíamos crear un modo de vida digna para os galegos mariñeiros, sen necesidade de contratar a miles de indonesios e peruanos que traballan 12 meses ao ano por menos da metade do que o fan os poucos galegos mariñeiros que aínda quedan… polo menos, mentres haxa gasóleo para ir ao Gran Sol e máis alá.

Autor: Juan Pablo Forti

Foto 1: Embarcacións da reserva mariña de Lira. Pode que nunhas décadas rexurdan os portos destas características.

Foto 2: O espellismo do petróleo “gratis” e dos recursos ilimitados. Hoxe a agresiva flota de altura galega ten tripulación estranxeira para manterse a flote.

O goberno autonómico segue esa tradición “desenvolvista” ou “desarrollista”. As madeiras nobres non interesan en Galicia. Dos 1200 aserradoiros que produciron madeira de calidade quedan 200. O grupo Finsa copa o mercado, abastécendose de madeiras tropicais e participando na destrución das selvas do mundo.

O afán de lucro inmediato lévanos polo mal camiño: o piñeiro e o eucalipto constitúen o 90% da madeira cortada en Galicia para abastecer ás industrias da pasta de papel e do conglomerado, á que lle serve igual a madeira queimada, que paga a 6 euros a tonelada en lugar de a 30. O lume é por tanto un negocio redondo que move ademais moitos millóns na súa extinción. E segue a medrar… Xa se están a sementar eucaliptos coa idea de producir electricidade da forma menos eficiente, a biomasa.

Mais o cambio está nas nosas mans. Existen preto de 3.000 comunidades de montes en Galicia, que ocupan entorno ás 700.000 has ( un 23% da superficie gallega, 40% da superficie forestal). As galegas somos soberanas destas terras, e 300.000 persoas desempregadas en Galicia ben se poden ocupar delas.

É posible: o pobo sevillano de Marinaleda accedeu ás 1000 hectáreas que o “Duque del Infantado” tiña en desuso. Hoxe 1.100 persoas traballan nelas e na industria transformadora (aceite e conservas) creada cos excedentes da cooperativa agraria. Alí non existe o desemprego, nin hai quen se lucre do traballo alleo nin da riqueza da
terra: é un pobo soberano da terra que traballa.

Marinaleda loitou máis de 15 anos para ter acceso a esas 1.000 hectáreas, igual que os galegos loitaron por recuperar os montes en man común tras a morte do caudillo, conseguidos no ano 81. Seremos quen de dar o paso de poñelo en valor, explotalo diversa e sustentablemente, transformar e comercializar as súas materias primas de xeito cooperativo?

É cuestión de tempo…

Autor Juan Pablo Forti