Foto: Chiu Longuina

É un concepto que foi introducido con maior relevancia en 1996 por Vía Campesiña, con motivo do Cume Mundial da Alimentación da Organización para a Alimentación e a Agricultura (FAO).
En Galicia, igual que no resto do mundo, os partidarios do concepto de soberanía alimentaria suscitamos un marco para a gobernación das políticas agrícolas e alimentarias que incorpora unha ampla serie de temas, tales como a reforma agraria, o control do territorio, os mercados locais, a biodiversidade, a autonomía, a cooperación, a débeda, a saúde, e outros relacionados coa capacidade de producir alimentos localmente.

“A soberanía alimentaria incide na importancia do xeito de producción de aliemntos na súa orixe”

A soberania alimentaria constitúe unha ruptura con relación á organización actual dos mercados agrícolas e financeiros posta en práctica pola OMC. En contraste á seguridade alimentaria definida pola FAO, que se centra na dispoñibilidade de alimentos, a soberanía alimentaria incide tamén na importancia do xeito de produción dos alimentos e da súa orixe e salienta a relación que ten a importación de alimentos baratos no esmorecemento de produción e poboación agraria locais.
A soberanía alimentaria abrangue políticas referidas non só a localizar o control da produción e dos mercados, senón tamén a promover o dereito á alimentación, o acceso e o control dos pobos á terra, auga, e recursos xenéticos, e á promoción dun uso ambientalmente sostíbel da produción.

autoría: Oscar Lomba

A interculturalidade no espazo urbano é aquela situación comunicativa e inclusiva, derivada da interacción entre persoas e grupos sociais que comparten unha cidade, onde non se consente que unha comunidade cultural estea por riba doutra, favorecendo en todo momento a cooperación e convivencia harmónica. Neste xeito de entender as relacións interculturais establécese un vínculo baseado na tolerancia, o respecto á diversidade e o beneficio mutuo. Porén, non é un proceso exento de conflitos, e estes poden resolverse mediante o respecto, a xeración de contextos de horizontalidade para a comunicación, o diálogo e a escoita recíproca, o acceso equitativo e oportuno á información, a procura da concertación, a interlocución e a sinerxía.

Non hai culturas mellores nin peores. Cada cultura pode ter maneiras de pensar, sentir e actuar nas que determinados grupos se atopen nunha situación de discriminación, pero se aceptamos que non hai unha xerarquía entre as culturas estaremos postulando o principio ético que considera que todas as culturas son igualmente dignas e merecedoras de respecto. Isto significa que o único xeito de comprender correctamente as culturas é interpretar as súas manifestacións de acordo cos seus propios criterios culturais. Aínda que isto non debe supor eliminar o noso xuízo crítico, si que supón inicialmente deixalo en suspenso até que non entendamos a complexidade simbólica das prácticas culturais.

Vigo é o municipio galego con maior presenza de inmigrantes, máis de 17.000 persoas; dos cales ao redor do 60% proceden de países sudamericanos. A presenza en Vigo de persoas de distintas orixes, supón que medre a diversidade cultural, pero como en todo proceso de interacción entre persoas, danse situacións de desencontro e conflito.

Lonxe de considerar o conflito un elemento negativo para o desenvolvemento das sociedades, nun espazo de multiculturalidade significativa como é Vigo, o conflito preséntase como un aspecto positivo que permite o avance da sociedade.

“O conflicto é inherente ás relacións humanas é imprescindible xestionalo de xeito
que se permita a transformación social ”

O conflito é inherente ás relacións humanas e sociais, é imprescindíbel xestionalo de xeito que se permita a transformación social e das persoas que forman parte da cidadanía de Vigo. Dende esta perspectiva resulta apropiada a implementación de servizos de desenvolvemento da convivencia intercultural.

Oscar Lomba.

Os anos 80 quedaron marcados pola aparición de numerosos movementos sociais de base (grassroots), pero só a partir dos anos 90 os movementos de cultura libre toman forma e conducen ao cuestionamento do copyright e á aparición do copyleft que critica a propiedade intelectual privada buscando a socialización do coñecemento. O proceso polo cal unha obra deixa de ser refén dos dereitos de autoría e pasa ao dominio público é notoriamente complexo e desigual, en determinados países existen obras que xa deberían pertencer ao dominio público e que poden ter un período de vixencia do copyright prolongado. Iso demostra un desequilibrio entre os intereses da maioría social e os do poder económico.

Podemos afirmar que a Cultura Libre defende que todo ben cultural, artístico, científico e tecnolóxico producido debería pertencer ao conxunto da sociedade. Xa que logo, debe ofrecer a liberdade de uso, modificación, adaptación e distribución a todos e todas.

“Coa aparición do concepto do software libre agroma unha actitude de enfrontamento á propiedade intelectual”

Coa aparición do concepto do software libre agroma unha actitude de enfrontamento á propiedade intelectual. O devandito software libre respecta a liberdade de todos os usuarios que adquiriron o produto e, xa que logo, unha vez obtido o mesmo pode ser usado, copiado, estudado, modificado e redistribuído libremente de varias maneiras. De acordo con eses conceptos, estudantes, artistas e xuristas comezaron a contestar a aplicabilidade legal e consensual dos dereitos intelectuais de natureza creativa e en 2002 propuxeron o Creative Commons. Este é un modelo máis flexíbel de propiedade sobre a obra. Créanse unha serie de licenzas estandarizadas para as obras artísticas e culturais que lle permiten ao autor reservarse só algúns dereitos sobre a súa obra, en contraposición ao “todos os dereitos reservados” do copyright. De acordo con esta licenza, outras persoas poden copiar, distribuír, exhibir e executar a obra; crear obras derivadas e facer un uso comercial da mesma, sempre que se recoñeza ao creador a autoría de devandita obra. Todas as reproducións necesitan ter os termos da licenza ben
definidos e explicados.

Oscar Lomba.

O carril bici é aquel sinalizado axeitadamente para bicicletas, ou ben calquera vía independente na que se permite o tránsito delas. Moitos cidadáns demandamos alternativas de mobilidade moito máis sostíbeis e saudábeis có uso de vehículos a motor.
Por esa razón resulta sorprendente que nunha cidade como Vigo non se promova a creación dalgunha iniciativa que favoreza o uso e o aluguer de bicicletas por parte
do Concello.

“En Vigo, maila investirse inxentes cantidades de recursos públicos nas obras de humanización, descoidouse a creación de redes de carril bici”

Opino que a utilización xeneralizada da bicicleta podería supor unha revolución no
concepto de mobilidade urbana e interurbana. Porén, algúns detractores sosteñen que hai que ter coidado en relación á instalación de ciclovías segregadas en Vigo. Argumentan que o que funciona para os Países Baixos e outros lugares, onde se conseguiu un uso masivo da bicicleta, non necesariamente funcionaría en Vigo. Malia investirse inxentes cantidades de recursos públicos nas obras de humanización e empedrado da cidade, descoidouse o deseño e creación de redes de carril bici onde os ciclistas vigueses puidesen viaxar dun punto a outro da cidade e incorporar un pouco de exercicio aerobio nos seus desprazamentos.

Estou convencido de que en Vigo podería planificarse unha rede de carrís bici. Algúns poderían ser de lecer e tempo libre, dentro das áreas arboradas e parques ou nas inmediacións da marxe do río Lagares, outros poderían cubrir diferentes zonas do centro da cidade e mesmo favorecer a mobilidade entre distintos barrios. Tamén se poderían marcar determinadas zonas da calzada para uso de bicicletas ou un carril compartido.
Podería trazarse un modelo combinado de vías compartidas e segregadas. Dito modelo está moi desenvolvido en zonas históricas de grandes cidades europeas nas que hai unha morea de vías integradas nas que circulan bicicletas e coches. Estes vehículos circulan compartindo o espazo nalgunhas zonas grazas a un deseño urbano que impide a velocidade excesiva dos vehículos a motor, mais tamén hai espazos da cidade nos que existe unha delimitación específica do ancho da vía exclusivo para bicicletas e peóns.

Oscar Lomba