O Southern Actor (anteriormente IBSA I, baleeiro da Massó), buque baleiro de 65 anos, restaurado e mantido útilmente polo Museo da Balea de Sandefjord (42.000 habitantes)

O “ancestral xeito vigués” (extendido dun xeito ou outro por case todos os niveis da sociedade) de maltratar o legado natural e material das xeracións pasadas débese en gran medida as propias institucións e cargos públicos. O buzaco preboste de Abel Caballero é o brazo executor dunha mentalidade elitista que apenas comprende o noso patrimonio como unha colección de obxetos de anticuario: cousas bonitas si; que o mesmo (ou non) vale a pena conservar, pero únicamente como caras e inertes pezas de museo (de “mirar en non tocar”) que hai que conter en furnas (ou rotondas). Cousas da ignorancia, ou quizias máis ben, haxa un interese premeditado de manter as relacións de poder (social, político e cultural) xa establecidas.
Xa falei (1) da necesidade de cambiar o noso paradigma: é preciso deixar de velo legado material do pasado como algo puramente académico e museístico, (“Patrimonio Histórico-Cultural“), e comezar a falar de útiles e infraestructuras do “Patrimonio Social”, polo cal certos exemplares ainda ”útiles, que actualmente (están) sen uso … apodrecendo nas mans dos capitalistas e do Reino de España” sexan conservados,
socializados, reutilizados e transmitidos polo pobo.

“Vostede que prefiríría, pagar 1 euro por ver un barco nunha rotonda, ou 1,42 euros por telo navegando, por exemplo para levala de excursión a Cíes?”

Non falaremos máis do devandito barco (2). Só unha pequena reflexión:
– fálase de que colocar o barco na rotonda custaría 300.000 euros (3)
– estimouse que restauralo para matelo navegando custaría uns 426.000 euros (4)
Dado que en Vigo somos unhas 300.000
persoas, vostede que prefiriría?
-pagar 1 EURO por VER un BARCO dentro dunha ROTONDA
-pagar 1,42 EUROS por TER un BARCO histórico NAVEGANDO (que poidera levalo a vostede de excursión a Cíes)

Arriba: Señoras norueguesas de excursión e comendo unha especie de cocido a bordo do Southern Actor

1 “Patrimonio Social e Cultura Libre“, A Boia nº 17, setembro 2014.
2 “O arrastreiro Bernardo Alfageme: para que investimos …“ A Boia nº 5, agosto 2013
3 J. Pastoriza“El Bernardo Alfageme fondeará en Coia“. Faro de Vigo , 6-10-2013.
4 J Mosquera “El bernardo Alfageme a flote“. Faro de Vigo, 29 -9-2009

Autoría: Uxío Reinoso Maset

A  estratexia do sistema é ben clara. Por unha parte “A operación no Barrio do Cura“ é presentada dun xeito moi favorable á opinión pública “(xa que) vai moito máis alá da construcción de 350 viviendas, xa que inclúe unha nova ordenación de todo o ámbito, a ampliación da superficie do Paseo de Alfonso ata duplicalo, e a creación de parques e prazas, ademáis dun vial que conectará Elduayen con Torrecedeira (…) e un centro comercial de 12.000 m2 que tamén se extende baixo a praza pública de 5.000 m2” (1); mentres que se manten á cidadanía desinformada sobre do que houbo e ainda hai na parte sur do Casco Vello.

Así, os medios do sistema nunca falan dos múltiples procesos (legais, ilegais e alegais) de enaxenación, limitación, destrucción, deterioro e abandono dos diferente tipo de propiedade pública e bens e servizos comúns que hai na “Área de Planeamento Remitido Barrio do Cura”(APRBC)(2).

“É evidente que o proxecto de Karpin implica unha fonda alteración do conxunto histórico do Casco Vello. Estase a infrinxir a lei de Patrimonio Cultural ”

Atentado contra o Patrimonio Cultural galego. A maior parte da APRBC pertence ao Ben de Interese Cultural (BIC) “Conxunto histórico-artístico do Casco Vello de Vigo”. Por moito que diga a Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta de Galicia, é evidente que a consecución do proxecto de Karpin significaría unha fonda alteración e destrucción da “estructura urbana e arquitectónica do conxunto histórico e as características xerais do ambiente e da silueta paisaxística”(3) , desta parte sustancial do BIC Casco Vello.

• As pervivencias da antiga horta e bosque do Convento de San Francisco do Berbés (orixinados na Idade Media), desapareceran, xalonados polas novas edificacións e a estrada.
• O  mesmo edificio do Convento (do s. XVII, un dos edifícios máis antigos de Vigo) verase asoballado polas novas construccións. Ate incluso vaise erixir un edificio de 4 plantas no seu patio traseiro.
• O  lavadoiro da Barroca (o único do Casco Vello e de todo o centro de Vigo) verase fondamente perturbado pola estrada que pasará a súa mesmiña beira.
•  A totalidade da barriada de Santa Marta, as casas vilegas do extremo sur de Poboadores e boa parte do Barrio do Cura (do s. XIX) desaparecerán.
• A rúa Poboadores (orixinaria do s. V) verá altamente alterada a súa vida polo transíto de coches que traerá o vial Torrecedeira-Elduayen.

Merma das equipacións urbanas:

• Desmantelamento do “Asilo dos ancianos desemparados”. O convenio asinado entre Concello e as “Hermanitas” recalificou a parcela de 2.968 m2 do Asilo de anciáns, pasando de ser “equipamento urbano” a ter un “aproveitamento lucrativo”.
• A “Casa da Caridade de Vigo” perderá a cuarta parte da superficie da súa infraestructura. Trala demolición de parte do edificio e a totalidade do seu patio, farase un novo parque de propiedade privada e un edificio de 4 plantas.
• A  “Residencia de estudiantes San Francisco de Asís”, perderá o seu xardín de 1.075 m2 para a construcción de dous edificios de 5 plantas e un patio de uso e propiedade privada.

Permutas enganosas da propiedade pública. Os especuladores fachandean de que na APRBC haberá máis 5.000 m2 de espazos públicos; certo é, pero tamén hai que sinalar que 2.262 m2 xa eran de propiedade pública anteriormente. Por exemplo no Convenio do Asilo, inclúese a cesión á propiedade privada de 255 m2 da propiedade municipal correspondentes ao parque que está baixo o Paseo de Alfonso XII. Ese espazo elevarase ata a cota do Paseo. Os promotores poderán adicalo volume baixo a praza a aparcamento. Este novo “espazo libre de uso público”, ainda que de propiedade privada, será un magnífico “mirador” ao edificio de 4 plantas que está previsto erixir enfrente.

“Perderánse 8.000 m2 de zona verde no centro de Vigo”

Destrucción de bens naturais:

• O  proxecto de Karpin significará a perda duns 8.000 m2 de zona verde no que se atopan especies vexetais como nogeiras, loureiros, pesegueiros,… e é hábitat de gatos, paxaros, abellas e outros invertebrados. Este espazo tamén é aproveitado como terra de labranza por diferentes persoas e colectivos
• As novas construccións afectarán ao solo e subsolo, co cal é previsible que o acuifero que nutre o lavadoiro de Poboadores e fonte da Barroca desapareza para sempre.
• A apertura do novo vial supondrá que a Oliveira de Vigo, verase rodeada e abafada por ainda máis tráfico.

1Pastoriza, J. “Patrimonio da el permiso final al plan del Barrio do Cura y el Concello lo aprobará en dos semanas”; Faro de Vigo 20-4-14.

2 Toda a información aqui exposta basease no Plan Especial de Protección e Reforma Interior do Casco Vello de Vigo, aprobación definitiva, decembro 2006.

3 Art. 46.2 da Lei 8/1995, do Patrimonio Cultural de Galicia. A infracción está sancionada con ata 600.000 euros .

Uxío Reinoso Maset

.

Actualmente a remodelación da darsena das Avenidas está paralizada, e calquera pode observar como apenas está ocupada nun terzo. Tamén hai que ter en conta que a metade dos iates amarrados na ría de Vigo son empregados menos de 3 veces ao ano. Esta náutica “deportiva” é un capricho da oligarquía, que ainda por riba fase a costa dun ben público como é o Dominio Público Marítimo-Terrestre. En Vigo sigue a imperar un urbanismo feito por e para os de arriba. Rara é a vez en que acertamos en reconducir os fracasos do pasado nun futuro mellor para a cidadanía
de a pe. A especulación urbanística, vestida cos falsos ropaxes dunha “modernidade” mal entendida (elitista, provinciana, fora de escala),detrozou o noso patrimonio arquitectónico e natural, mercantilizando o espazo publico. Un bo exemplo disto foi o ignominioso proxecto “Abrir Vigo ao Mar”, que ten no mostruoso CC. A Laxe o seu emblema.

“Agora a idea é ben sinxela, convertir a parte oriental da darsena das Avenidas nunha zona de baño.”

Agora a idea é ben sinxela, convertir a parte oriental da darsena das Avenidas, entre o peirao de Jules Verne e o edificio da Xunta, nunha zona de baño. Bastaría con retirar os pantaláns baleiros e o paseo de madeira, para, mediante a construcción dunha rampa, facilitar á xente unha “piscina” de 20.000 m2. Quizias, para a seguridade das bañistas, tamén sexa preciso sanear o fondo da darsena, e restrinxir o acceso de embarcacións a motor na parte occidental, destinandoa exclusivamente ás de vela e remo. Abrindo o Mar as viguesas estariamos abrindo Vigo ao Mar, pero desta volta de verdade.

Autoría: Uxío Reinoso

“Esta situación de globalización, aínda que rendible monetariamente para algúns, trae consecuencias nefastas para a maioría.”

Mentres tanto, un limoeiro preto da túa casa está repleto de froitos que non teñen quen os apañe; ou, nunha situación intermedia, no Levante español, a explotación de milleiros de hectáreas de cítricos está paralizada por falta de rendibilidade económica.
Pero si, no prezo daqueles limóns chilenos van incluídos os custos de transporte e os impostos de entrar na UE. Acontece que os custos monetarios de produción (custo da terra, o regadío, a man de obra, os impostos…) son inferiores naqueles países. Aqueles limóns “estranxeiros” son máis competitivos en orixe, favorecendo así a aparición dunha economía de escala (a máis cantidade, menor custo por unidade), non só na parte da produción senón tamén, consecuentemente, nas partes da distribución, comercialización e financiamento, isto é tamén custa menos empacalos, refrixeralos, transportalos…

É a lóxica apisoante do mercado. Dende aquí fixámonos nestes casos, como o do limón chileno pero en realidade isto ocorre en todas as direccións; quizais un dos casos máis escandalosos sexan as 20 toneladas de auga embotellada que intercambian Reino Unido e Australia (en ambas direccións!!).

Esta situación de globalización, aínda que rendible monetariamente para algúns, trae consecuencias nefastas para a maioría: emisión de CO2 á atmosfera, o consumo superfluo dun ben escaso e valioso como o petróleo, extensión de grandes monocultivos, pérdida de calidade dos produtos (colleita en verde, transxénicos…) e, quizais a máis evidente de todas, a opresión dos produtores, que baixo a espada da competitividade,
apenas poden loitar pola mellora das súas condicións laborais e socioambientais.

Autor: Uxío Reinoso

Foto: Lau

Afortunadamente a Asociación de Mariñeiros de Bouzas decatouse desta situación e artellou unha campaña que subscribiron outras 16 entidades: había que conservar esta peza de historia e reutilizala como “aula de pesca”.

Seguidamente, o propietario cedía o barco gratuitamente ao patrimonio municipal.

Dende entón a historia do Bernardo Alfageme é un rosario de despropósitos administrativos. Despois de moitos problemas para atopar o financiamento, en 2005, o Concello conseguiu 274.000 € dos fondos Feder da UE para restauralo arrastreiro  exteriormente. O proxecto do Concello era situa-lo barco na entrada da lonxa do Berbés. Posteriormente, considerouse que sacar o buque do mar e colocalo nunha rotonda era absurdo, estábase a descontextualizalo e a minguar as súas posibilidades didácticas. Pero para este propósito o Concello atópase con dous “problemiñas”: Vigo non ten un só punto de amarre de propiedade municipal, non hai cartos para paga-lo amarre privado e facer unha nova restauración que asegure a súa navegabilidade.

En 2007 albíscase unha solución a estes problemas: asociar o Alfageme ao Museo do Mar. Pero isto suporía un gasto engadido ao da “restauración de navegabilidade” (valorada en 600 mil euros): ter que facer un novo peirao no Museo cun custo de máis de 300 mil euros.

Finalmente non houbo acordo de financiamento algún, nin Xunta, nin Autoridade Portuaria, nin Concello foron capaces de implementar proxecto ningún.

Hoxe en día o Alfageme está amarrado na dársena de Bouzas (cun custe de 9,3 €/día), sen uso e mantemento algún, facendo inútil os preto de medio millón de euros que xa investimos nel.

Sen dúbida, investir en patrimonio debe perseguir un único propósito: que nós e as xeracións vindeiras podamos gozalo.

Autor Uxío Reinoso

En “Entremos” levamos dende 2009 traballando pola rehabilitación e reutilización da Panificadora, opoñéndonos á especulación inmobiliaria, realizando actos de difusión e traballos de documentación sobre a Panificadora.

Convencidos de que é preciso involucrar a toda a cidadanía, o 25 de xaneiro, ”Entremos” e o “TANKollectiv” convocamos á cidadanía nunha “Asemblea aberta”; onde, entre outras cousas, informouse sobre a actual situación urbanística:

En outubro de 2010, o Pleno do Concello de Vigo abriu o proceso para realizar unha “Modificación Puntual do Plan Xeral de Ordenación Municipal”, declarando a Panificadora parte do “Sistema Xeral de Equipamentos” da cidade: unha infraestructura pública como o
é o parque de Castrelos. En xullo de 2011 a Xunta deu o “visto bo” a esta iniciativa, pero actualmente, sen xustificación algunha, o proceso administrativo está bloqueado no Concello.

Así pois, nesta asemblea aprobouse realizar unha campaña pública, unha “Demanda ós/ás concelleiros/as”, na que os asinantes reclaman que estes cargos públicos fagan o posible para que o Concello “informe canto antes a cidadanía sobre o estado da “Modificación Puntal do PXOM no ámbito d’ A Panificadora”, “Axilice este proceso administrativo, que leva bloqueado dende o verán de 2011”, e tamén eles mesmos, “participen e fagan partícipe a cidadanía, no proceso de rehabilitación e reutilización da
Panificadora”.

Ata o 6 de Abril podes atopar follas de sinaturas desta demanda na “Cova dos Ratos” e no “Bou Eva”. O día 8 serán entregadas. Para participar nesta e outras actividades en prol da Panificadora, contacta connosco en www.entremosnapanificadora.com.

Uxío Reinoso, Membro de Entremos na Panificadora